$type=ticker$count=12$cols=4$cate=0

neelambads

माझफाल – यार्चा पर्यटन गन्तव्य

माझफाल उपत्यका । चारैतर्फ हिमालै हिमालले घेरेको ठाउँ । हिमाली घेराभित्र रहनाले बाहिरी संसारले चियाउन समेत पाएको छैन । लुकेर रहेको कुरा जस्तै रहस्यमयी आकर्षण यो क्षेत्रको पर्दा खुल्ने बित्तिकै रोमाञ्चक हिमाली दृश्य, पहाडका पाखापखेरा, खोलानाला र भञ्ज्याङले पर्यटकलाई स्वागत गर्नेछन् । स्थानीय अर्गानिक स्वादले जिब्रो मात्र होइन मनै आनन्दित बनाउनेछ भने रैथाने संस्कृतिले त्यहाँबाट फिर्ता नहुँदै फेरि अर्को आगमनको योजना बुन्न बाध्य पार्नेछ । यहाँको यात्रामा आउनेहरूले चौंरी, गाईभैंसी र हिमाली च्याङ्ग्रा चरिचरनसँगै फोटो खिचाउन, भिडियो सुट गर्नुका साथै हिमाली परिदृश्य समेटेर सेल्फी पनि खिच्न छुटाउने छैनन् ।

हिमाली हीरा अर्थात् यार्चा सिजनमा यससँग जोडिएको स्थानीयको जनजीवनका बहुआयामिक पाटाहरू केलाउन सकिन्छ । हिमाली बालबालिका तथा अन्य मानिससँग गफगाफ गरी जीवनका अन्य आयामसँग पनि घुलमिल हुन सकिन्छ । यी र यस्तै अनुभव तथा अनुभूतिका लागि डोल्पाको दक्षिणी भेगको स्वाद दिन एकपटक तपाईं आफैं पुग्नुपर्नेछ । बाइक, गाडी वा पदयात्रीको रूपमा । जहाजमा होस् वा हेलिकप्टरमा नै किन नहोस्, एकपटक पर्यटकीय स्वाद लिनैपर्ने क्षेत्रको नाम हो- माझफाल ।

हिमाल र पहाडको घेरा तोड्ने र माझफाललाई बाहिरी संसारसँग जोड्ने माध्यम नहुँदा धर्तीमा रहेको यो स्वर्गको टुक्रा लुकेरै रह्यो । लुकेकैले पनि हिमाली दर्शनार्थी अर्थात् पर्यटकहरूले यो क्षेत्रको दर्शन भ्रमण गर्न पाएनन् भने पर्यटकीय कारणले हुने अर्थोपार्जनबाट माझफालवासी वञ्चित हुनपुगे ।

यसर्थ, दुवैतर्फको घाटालाई पूर्ति गर्ने, स्थानीयवासीको आर्थिक सबलीकरणका साथै पर्यटकलाई माझफाली र माझफाल क्षेत्रबाट पाइने पर्यटकीय सेवा मार्फत नाफातिरको यात्रा तय गर्नेतिर लाग्नुपर्ने देखिन्छ । सांस्कृतिक, धार्मिक, प्राकृतिक र अर्गानिकताको संयोजन त यस क्षेत्रमा उपलब्ध छ नै, यहाँसम्म पुग्न र सहज रूपमा पर्यटकीय सेवा लिन सकिने वातावरण सृजना गर्न पर्यटन पूर्वाधारमा ध्यान पुर्‍याउन सके, हाम्रो सपनाले साकार रूप लिनेछ ।

माझफालवासी यार्चाको रस मिसिएको पानी पिउँछन् । यार्चा संकलन त गर्छन् नै, प्रत्येक वर्ष श्रावण पूर्णिमामा तीर्थयात्रा पनि गर्छन्, तीनै पाटनहरूमा । एउटा पर्यटकले यस क्षेत्रमा एउटा मात्र स्वाद लिने छैनन्, जीवनको थप अनौठो तर जीवन्तता महसूस गर्न पाउनेछन् । एकजना पर्यटकले यहाँ एकसाथ बहुआयामिक पर्यटनको अनुभव लिन सक्छन् ।

. यार्चा पर्यटन

डोल्पाको नाम सुन्ने बित्तिकै धेरैले यार्चा सम्झिन्छन् । बहुमूल्य जडीबुटी यार्चाको फाइदा स्थानीयले कष्टप्रद रूपमा उठाउने र बाहिरी व्यापारीले नाफा सोहोर्ने गरेका छन् । कमै फाइदा हुने थाहा हुँदाहुँदै पनि डोल्पा बाहिरका दर्जनौं जिल्लाका बीस हजार भन्दा बढी मानिस वर्षेनि माझफालका पाटन क्षेत्रहरूमा प्रवेश गर्दछन् । पोखेपानी, साईकुमारी, रुपाटन, बागडाँडा, चिनाराङ्सी, माझगाडी तथा ढोकेनी मुख्य पाटन हुन् । पर्यटन पूर्वाधार बनाई पर्यटक भित्र्याउन थालियो भने दुःख र कष्ठका साथ स्थानीयले यार्चा संकलन गर्नै पर्दैन । बरु पर्यटकहरूको खानपिन, डुलघुम र यार्चा टिप्नमा सघाई उनीहरूको रहर पूरा गराउँदै कमाइ गर्न सक्नेछन् ।

. हिमालमा घोडा/चौरी सवार

हिमाल शब्द सुन्दा नै धेरैको तनमा ऊर्जा र मनमा रोमाञ्चकता जागृत हुन्छ । यार्चा पाटन अर्थात् हिमालको एक फेदको डाँडापाखामा घोडसवार गरी चारैतिरका सेता हिमालहरूको दृश्यावलोकन गरेको कल्पना गर्दा मात्र पनि मनै फुरुङ्ग हुन्छ भने साँच्चिकै त्यो सुविधा भोग गर्न पाइए कस्तो होला ? जेठ असारदेखि कात्तिकसम्म घोडसवारका लागि उचित हुन्छ । घोडा मात्र होइन माझफालमा चौंरी पालनसँगै चौंरी सवार पनि गर्न सकिन्छ ।

गाईभैंसी र चौंरीको दूधबाट बन्ने खीर, सिल्ला, दही, मही, घिउ, नौनी लगायत विभिन्न परिकारको स्वाद लिन सकिन्छ । लेकाली च्याङ्ग्राको स्वाद त छँदैछ ।

. तीर्थयात्रा तथा धार्मिक पर्यटन

तीर्थस्थलले भरिएको डोल्पामा सुनदह, पोखेपानी, साइकुमारी, चिनाराङ्सी, जगदुल्ला, त्रिपुरासुन्दरी मन्दिर, व्यासऋषि आदि चर्चित छन् । प्रकृति पूजक डोल्पालीहरूले मान्ने देवीदेवताका सँगसँगै तीर्थालुहरूले हरेक वर्ष साउन पूर्णिमामा यिनै तीर्थस्थलमा नुहाउन जाने चलन छ । माझफालका साईकुमारी, सुनदह, पोखेपानी लगायत तीर्थस्थलहरूमा तपाईंले स्नान गरी धार्मिक पर्यटन अर्थात् तीर्थयात्रा गर्न सक्नुहुनेछ ।

. दशैं तिहार

माझफाल क्षेत्रमा नौ गाउँहरू छन् । दशैंमा यी गाउँहरूमा लहरे नाँच नाच्ने चलन छ । बाइस खण्डे पाँच दिन लगातार नाचिने लहरे नाँच र देउडाको रमाइलोसँगै नेपालको गाउँको मौलिक चाड मनाउँदाका फरक फरक परिदृश्यहरू महसूस गर्न सक्नेछन्, पर्यटकहरूले ।

. हिउँ चिप्लेटी अर्थात स्क

दश कि.मी. क्षेत्रमा फैलिएको माझफालको रुपाटन स्कीको सम्भावना रहेको ठाउँ हो । रुकुम र डोल्पा दुवैतिरबाट हिमालमा उक्लिने केबलकार, स्कीका लागि पूर्वाधार निर्माणसँगै हिमाली रिसोर्टको सम्भावना छ । सो गर्न सकिए, अर्बौंको कारोबार हुनेछ जसबाट प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा स्थानीयले वार्षिक लाखौंको कमाइ गर्नेछन् । र महत्वपूर्ण कुरा त, स्कीमा रुचि हुनेले विदेश धाउनुपर्ने छैन ।

. साहसिक पदयात्रा

साहसिक पदयात्राका लागि पदयात्रीहरूको रोजाइ हुन्छ, उत्तरतर्फको माथिल्लो डोल्पा । शे गुम्बा, धो, फोक्सुण्डोको व्यापक चर्चा हुन्छ । दक्षिणतर्फको डोल्पा पनि उत्तिकै हिमश्रृङ्खलाले भरिएको छ । पूर्वी र पश्चिम रुकुमबाट डोल्पा प्रवेश गर्ने बाटो होस् या माझफालभित्रै पनि पोखेपानीदेखि ढोकेनी हुँदै सुन्दह पुग्ने कुरा होस्, यी रोमाञ्चक र साहसिक पदयात्राका पाटाहरू हुन् । धेरै टाढा नगइकनै पनि सडक पुग्ने ठाउँमै वा हवाई अड्डा नजिकै यो अवसर छ, तर त्यो नखुल्दा धेरैलाई थाहा नै छैन ।

. स्थानीय अर्गानिक स्वाद

माझफालमा उत्पादन हुने चिनो, फापर, कोदो, मकै, जौ, आलु जस्ता अन्नबाली, स्याउ, ओखर, आरु लगायतका फलफल र यार्चा लगायत सयौं जडीबुटीबाट बनेका कैयौं परिकारका स्वाद लिन पाइन्छ । हिमालको चिसो सिरेटोमा नदीको दृश्यावलोकन गर्दै स्थानीय कोदो र जौबाट बनेको लोकल पेयपदार्थको सेवन पनि गर्न सकिन्छ । पौष्टिकताले भरिपूर्ण यी खाद्यपदार्थहरू बजार नपाएर पुरानो भएर र कतिपय अवस्थामा कुहिएर जाने गरेका छन् । त्यसको सदुपयोगले स्थानीयहरूको उत्पादन क्षमता बढ्ने मात्र होइन आम्दानी बढ्दा शिक्षा र स्वास्थ्यमा पनि सुधार हुनेछ ।

. परम्परागत मौलिक नेपाली गाउँको जीवनशैली

नेपालका गाउँघरहरूले नेपालीपन अर्थात् मौलिकता हराउँदै गए पनि माझफालमा भने त्यो यथावत् छन् । खस भाषा, दौरा सुरुवाल, गुन्युँ चोला र घलेकको पहिरन । देवीदेवताको पूजाआजा, चाडपर्व र भाकाहरू । यी प्रत्यक्ष र दैनिक रूपमा देख्न, अवलोकन गर्न र सहभागी हुन सकिन्छ । यी बाहेक अन्य थुप्रै आयाम छन् जुन गाउँमा छिरेपछि मात्र अनुभव गर्न सकिन्छ ।

. जैविक विविधता

उत्तर र दक्षिण दुवैमा हिमाल छन् । समुद्र सतहको २००० मिटरमा नदी छ भने गाउँ ३००० मिटर र गाउँमाथिका हिमाल पाखाहरू ५००० मिटर अग्ला छन् । त्योभन्दा अग्ला छन् यहाँबाट देखिने हिमश्रृङ्खलाहरू । नदीदेखि हिमालसम्म पाइने बोटबिरुवा, जीवजन्तु, पशुवस्तु र वन्यजन्तु आदिको अवलोकन गर्न पनि माझफाल भ्रमण गर्न सकिन्छ ।

१०. हिमाली रिसोर्टको परिकल्पना

परम्परागत रूपमा प्रयोगमा आएका ओडार र खोरहरूको संयोजन गरी विशेष किसिमको रिसोर्टको व्यवस्था गर्न सकिन्छ । यसले बनावटमा मौलिकता र परम्परागत पहिचान झल्कनेछ भने सुविधाका हिसाबले कुनै पाँचतारे होटल भन्दा कमी नहुने गरी व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ । यसो गर्दा, हिमालको चुचुरा नजिकै रहेर शहरी सुविधा समेत सहजै उपभोग गर्न पाइनेछ ।

माझफाल आफैंमा एक पूर्ण पर्यटकीय क्षेत्र त हुँदै हो, यसको अलावा यो क्षेत्र डोल्पाको अन्य चर्चित पर्यटकीय गन्तव्यहरूको गेट वे पनि हो । यहाँबाट त्रिपुरासुन्दरी माताको मन्दिर, शे गुम्बा, फोक्सुण्डो ताल र व्यासऋषि आदिमा समेत पुग्न सकिन्छ ।

तसर्थ, यस क्षेत्रको पर्यटन संभावनाले हजारौं रोजगारी सृजना गर्नेछ जसको फाइदा यस क्षेत्रले मात्र होइन डोल्पा जिल्ला र कर्णाली प्रदेशले समेत लिन सक्छ ।

अनेकन् सेवा र सुविधाबाट स्थानीयवासीले पर्यटकहरूलाई स्वागत तथा सत्कार गर्नेछन् । यस पूर्व भने केही पूर्वाधारहरूको व्यवस्था र व्यवस्थापन गर्नैपर्ने हुन्छ ।

माझफालको घुम्टो उघार्नुअघि चाहिने पर्यटन पूर्वाधार

१. सडक र पदमार्ग जोड्ने

जति नै सुन्दर ठाउँ र परिवेश भए पनि त्यहाँ पुग्न नसकिए त्यसको महत्व हुँदैन । देशैभरि सडक निर्माण द्रुतगति भइरहेपनि देशका मुख्य सडकहरूले डोल्पालाई छुनसकेका छैनन् । भेरी करिडोरको सडकको ट्रयाक खोलिएको छ तर कम्तीमा ७ वटा पुल नबनेसम्म त्यसको पूर्ण प्रयोग हुँदैन ।

यसको विकल्प अर्थात् एउटै पनि पुल नबनाई सदरमुकामसम्म सडक पुर्‍याउन र पर्यटकीय गन्तव्यको केन्द्र बन्ने ठाउँ माझफालसम्म पुग्न सहज बनाउन पालाङ्ग, पोखेपानी, माझफाल, जुफाल हुँदै दुनैसम्मको सडकखण्डको निर्माण गर्नैपर्ने हुन्छ । अर्कोतिर दुर्गाउँ र काँडातालीबाट द्वारी लेक हुँदै पश्चिम रुकुमसँग जोड्नुपर्छ, माझफाललाई । एउटा सडकले निश्चित ठाउँसम्म पुर्‍याउँछ भने त्यसपछिका गन्तव्यहरूमा पदमार्गले डोर्‍याउनेछन् । अतः माझफाललाई बाहिरी संसारमा चिनाउनु अघि नै यत्तिको पूर्वाधार निर्माण हुनैपर्छ ।

. होमस्टे र रेसोर्टको सुविधा

परम्परागत ओडार, खोर र घरहरूलाई पर्यटकीय सेवा र सुविधा सहित प्रयोगमा ल्याउनुपर्नेछ । यसका लागि राज्यले पूँजी लगानीका साथसाथै निश्चित पूर्वाधार निर्माणमा व्यावसायिक व्यक्तिहरूलाई सहयोग गर्नुपर्ने हुन्छ । यसका साथै स्थानीयसँगको साझेदारीमा बाहिरी लगानी भित्राउन पनि सकिन्छ ।

. अर्गानिक अन्न, फलफल तथा तरकारी उत्पादनमा वृद्धि

निर्वाहमुखी कृषि उत्पादन त भइरहेकै छ । अब अरुलाई पनि खुवाउनुपर्छ भन्ने लक्ष्य सहित खाद्यान्न उत्पादनमा जोड दिनुपर्नेछ ।

. पर्यटक पथप्रदर्शक तथा अन्य पर्यटन तालिम प्राप्त मानव संसाधन

जहाँको ठाउँ त्यहींकै पथप्रदर्शक भए, पर्यटकहरूले अझ बढी सेवा लिन सक्छन्, गाउँ, ठाउँ, परिवेश बुझ्न र सहज यात्रा तय गर्न पनि । तसर्थ, पथप्रदर्शकदेखि अन्य सेवाका लागि स्थानीय युवायुवतीलाई तालिम दिई दक्ष म्यानपावरको रूपमा तयार पार्नुपर्छ ।

. स्वास्थ्य उपचारको उचित व्यवस्था

बस्ने, खाने र घुम्ने कुराका साथमा अर्को नभई नहुने पक्ष भनेकै स्वास्थ्य उपचार हो । पर्यटकहरूलाई जतिखेरै पनि जे पनि समस्या आइपर्न सक्छ, त्यसको कम्तीमा पनि आधारभूत उपचार सुविधा माझफालमै उपलब्ध गराउन सक्नुपर्दछ । पर्यटकका लागि अस्पताल तय गर्न स्थानीयवासीले पनि त्यसको सुविधा त लिने नै हुन् ।

यसका अलावा साहसिक खेलकुदका पूर्वाधार तयार गरी खेलकुद आयोजना गर्न सकिन्छ । हिमाली क्षेत्रमा हुने यस्ता खेलहरू देशमा मात्र नभई विदेशीहरूका लागि पनि चासोको विषय हुन सक्दछन् ।

यो क्षेत्र अर्थात् माझफाल यार्चा पर्यटनको संभावनालाई वास्तविकतामा बदल्न सके, यस क्षेत्र अर्थात् माझफालको मात्र नभई ठुलिभेरी नगरपालिका र सँगै जोडिएको त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिकाका नगरवासीहरूले समेत प्रत्यक्ष फाइदा लिन सक्नेछन् ।

छिट्टै नै यहाँहरूलाई स्वागत गर्न आतुर छ, माझफाल- यार्चा पर्यटन गन्तव्य ।



https://ift.tt/3orzrGM
Name

ad,12,article,5,business,16,feature,18,main news,59,news,651,photo,21,recent,1,sports,9,
ltr
item
Trilok Khabar: माझफाल – यार्चा पर्यटन गन्तव्य
माझफाल – यार्चा पर्यटन गन्तव्य
https://www.onlinekhabar.com/wp-content/uploads/2021/10/Dolpa-village.jpg
Trilok Khabar
https://www.trilokkhabar.com/2021/10/blog-post_48.html
https://www.trilokkhabar.com/
https://www.trilokkhabar.com/
https://www.trilokkhabar.com/2021/10/blog-post_48.html
true
4752117234170179207
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy